Bokabularyo sa NAATI CCL Filipino
Ito ang bokabularyo sa NAATI CCL Filipino na dapat dumating agad sa bibig mo: 214 na termino mula sa sampung domain ng exam, bawat isa may salin sa Filipino at isang linyang paliwanag kung ano ang ibig sabihin nito sa Australia.
Centrelink, Medicare, bulk billing, strata, superannuation. Walang katumbas ang mga ito sa Pilipinas, kaya walang naghihintay na salita sa dila mo kapag narinig mo sila sa gitna ng segment. Doon huminto ang marami: naiintindihan mo ang English, pero walang lumalabas na Filipino. At hindi malalim na Tagalog ang kailangan dito. Wika ito ng mga counter, clinic at opisinang pinupuntahan mo na.
Gamitin ang listahan sa dalawang direksyon. Sa English papuntang Filipino nahihirapan ang karamihan: narinig mo ang referral, at kailangan mong ibigay ito agad nang hindi naghahanap ng salita. Pabalik naman, ang reseta, piyansa at saksi ay dapat lumabas bilang prescription, bail at witness nang walang kasamang paliwanag. Kapag nagpapaliwanag ka, humahaba ka. Kapag humaba ka, may nalalaglag.
Paano gamitin ang listahan
- Isang domain kada upuan. Basahin ang termino, takpan ang salin, tapos sabihin nang malakas sa dalawang direksyon. Ang tahimik na pagbabasa ang pinakamadaling paraan para malinlang ang sarili mo.
- Markahan ang mga salitang naiintindihan mo pero hindi mo nasasabi. Iyan ang tunay mong listahan, at kadalasan ay mga abstract na salita: eligibility, entitlement, pahintulot, pananagutan.
- Ilagay ang termino sa buong pangungusap na parang galing sa dialogue. Mas matatag sa memorya ang "Kailangan mo ng referral bago ka makapunta sa espesyalista" kaysa sa terminong nakatayong mag-isa.
- Bigkasin ang mga acronym nang malakas hanggang maging awtomatiko: AVO, TFN, NDIS, CTP, WHS. Sa exam walang oras para isipin kung paano ito sasabihin.
- Pagkatapos ng isang domain, kumuha agad ng dialogue sa parehong topic. Doon lang makikita kung dumarating ba ang salita sa ilalim ng oras.
Kalusugan 37
Konsultasyon sa GP, resulta ng blood test, reseta at dosis, at ang paliwanag kung bakit bulk billing ang isang klinika at may bayad ang kabila.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| GP (General Practitioner) | GP (General Practitioner) | Lokal na doktor na gumagamot ng mga karaniwang sakit |
| specialist | espesyalista (specialist) | Doktor na nakatuon sa isang partikular na larangan ng medisina |
| referral | referral | Sulat galing sa GP para makapunta sa specialist |
| prescription | reseta | Nakasulat na utos ng doktor para sa gamot |
| dosage | dosis (dosage) | Dami ng gamot na iinumin |
| side effect | side effect | Hindi gustong epekto ng gamot |
| diagnosis | diagnosis | Pagtukoy ng doktor kung anong sakit o kondisyon mayroon ang isang tao |
| symptom | sintomas | Tanda na may sakit ang isang tao |
| blood test | blood test | Pagsusuri ng dugo sa laboratoryo |
| X-ray | X-ray | Imahe ng mga buto at panloob na bahagi ng katawan |
| CT scan | CT scan | Computed Tomography scan — detalyadong imahe ng loob ng katawan |
| MRI | MRI | Magnetic Resonance Imaging — imahe ng katawan gamit ang magnet |
| ECG | ECG | Electrocardiogram — nagre-record ng electrical activity ng puso |
| echocardiogram | echocardiogram | Ultrasound ng puso |
| ultrasound | ultrasound | Imahe ng katawan gamit ang sound waves |
| triage | triage | Pagsasaayos ng mga pasyente ayon sa pagkamadalian sa emergency |
| emergency department | emergency department | Departamento sa ospital para sa mga emergency |
| paracetamol | paracetamol | Pain reliever — tinatawag ding acetaminophen o Tylenol sa ilang bansa |
| antibiotic | antibiotic | Gamot laban sa bacterial infection |
| allergy | alerhiya (allergy) | Reaksyon ng katawan sa isang sangkap |
| immunisation | pagbabakuna (immunisation) | Pagbabakuna laban sa mga sakit |
| Medicare | Medicare | Public health insurance system ng Australia |
| bulk billing | bulk billing | Direktang sinisingil ng doktor ang Medicare; walang babayaran ang pasyente |
| discharge | discharge | Paglabas sa ospital |
| physiotherapy | physiotherapy | Paggamot gamit ang ehersisyo at galaw |
| occupational therapy | occupational therapy | Therapy para tumulong sa pang-araw-araw na gawain |
| midwife | komadrona (midwife) | Nurse na espesyalista sa pagbubuntis at panganganak |
| antenatal care | antenatal care | Pangangalaga sa kalusugan habang nagbubuntis |
| chronic disease | pangmatagalang sakit (chronic disease) | Pangmatagalang kondisyon ng kalusugan |
| diabetes | diyabetes (diabetes) | Sakit kung saan mataas ang asukal sa dugo |
| asthma | hika (asthma) | Sakit na nagiging sanhi ng hirap sa paghinga |
| blood pressure | blood pressure | Lakas ng pagdaloy ng dugo sa mga ugat |
| root canal | root canal | Dental treatment para ayusin ang sirang ugat ng ngipin |
| glaucoma | glaucoma | Sakit sa mata dahil sa mataas na pressure ng mata |
| dementia | dementia | Pagbaba ng alaala at kakayahang mag-isip |
| inhaler | inhaler | Device para sa paglanghap ng gamot sa hika |
| knee replacement | knee replacement | Operasyon para palitan ang sirang knee joint |
Legal at korte 22
Salaysay sa pulis, parking fine na kinokontra, AVO, at ang usapan sa solicitor tungkol sa kustodiya ng anak.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| statement | salaysay (statement) | Pormal na salaysay na ibinibigay sa pulis |
| witness | saksi (witness) | Taong nakakita ng pangyayari at nagbigay ng testimonya |
| AVO | AVO | Apprehended Violence Order — court order para protektahan ang isang tao mula sa karahasan |
| domestic violence | karahasan sa tahanan (domestic violence) | Karahasan sa loob ng tahanan o relasyon |
| bail | bail (piyansa) | Pansamantalang paglaya mula sa kustodiya bago ang paglilitis |
| fine | fine (multa) | Bayad bilang parusa sa paglabag |
| tribunal | tribunal | Katulad ng korte na nag-aayos ng mga alitan |
| mediation | mediation | Proseso kung saan tumutulong ang neutral na tao na ayusin ang alitan |
| legal aid | legal aid | Libreng legal na tulong para sa mga hindi kayang magbayad ng abogado |
| solicitor | solicitor | Abogadong nagbibigay ng legal na payo sa mga kliyente |
| custody | kustodiya (custody) | Legal na karapatang mag-alaga sa anak pagkatapos ng paghihiwalay |
| child support | child support | Regular na bayad ng magulang para sa gastusin ng bata |
| power of attorney | power of attorney | Legal na karapatang kumilos para sa ibang tao |
| will | will (huling habilin) | Legal na dokumento na nagsasaad kung paano hahatiin ang yaman pagkatapos mamatay |
| estate | estate | Lahat ng ari-arian at yaman ng isang tao |
| plaintiff | plaintiff | Taong nagsasampa ng kaso sa korte |
| defendant | defendant | Taong nasasakdal sa kaso sa korte |
| small claims | small claims | Korte para sa maliliit na civil disputes, kadalasang nasa ilalim ng $25,000 |
| discrimination | diskriminasyon (discrimination) | Hindi patas na pakikitungo batay sa lahi, kasarian, edad, atbp. |
| restraining order | restraining order | Utos ng korte para ilayo ang isang tao |
| consent orders | consent orders | Mga napagkasunduang ayos na inaprubahan ng korte |
| property settlement | property settlement | Paghahati ng ari-arian pagkatapos ng paghihiwalay o diborsyo |
Immigration at visa 20
Bridging visa habang naghihintay ng desisyon, skills assessment, EOI, at ang kliyenteng nagtatanong kung ano ang saklaw ng work rights niya.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| visa | visa | Opisyal na pahintulot para pumasok o manatili sa isang bansa |
| subclass | subclass | Tiyak na uri/numero ng Australian visa |
| permanent residency | permanent residency | Karapatang permanenteng manirahan sa Australia |
| citizenship | pagkamamamayan (citizenship) | Kalagayang maging mamamayan ng isang bansa |
| skilled migration | skilled migration | Daan ng paglipat batay sa propesyonal na kakayahan |
| points test | points test | Sistema ng pag-iiskor para suriin ang visa eligibility |
| CoE | CoE | Confirmation of Enrolment — patunay ng pagpapatala sa unibersidad para sa student visa |
| bridging visa | bridging visa | Pansamantalang visa habang naghihintay ng bagong visa decision |
| work rights | work rights | Pahintulot na magtrabaho ayon sa visa conditions |
| sponsor | sponsor | Tao o employer na sumusuporta sa isang visa application |
| skills assessment | skills assessment | Pagsusuri ng mga kuwalipikasyon para sa migration |
| EOI | EOI | Expression of Interest — pormal na aplikasyon para maisaalang-alang sa visa invitation |
| migration agent | migration agent | Lisensyadong propesyonal na tumutulong sa visa applications |
| asylum seeker | asylum seeker | Taong tumakas mula sa kanyang bansa at humihingi ng proteksyon |
| protection visa | protection visa | Visa para sa mga taong nangangailangan ng proteksyon mula sa pinsala |
| Department of Home Affairs | Department of Home Affairs | Departamento ng Australian government na namamahala sa immigration |
| naturalisation | naturalisation | Proseso ng pagiging mamamayan |
| settlement services | settlement services | Mga serbisyo ng suporta para sa mga bagong migrant sa Australia |
| immigration detention | immigration detention | Paghuli sa isang tao habang inaayos ang kanyang visa status |
| partner visa | partner visa | Visa para sa asawa o partner ng isang Australian resident |
Edukasyon 19
Enrolment sa paaralan o childcare, immunisation records, parent-teacher meeting tungkol sa bullying, at HECS-HELP.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| enrolment | pagpapatala (enrolment) | Proseso ng pagpapatala sa isang paaralan o kurso |
| immunisation records | immunisation records | Mga rekord ng mga bakuna na natanggap ng bata |
| birth certificate | birth certificate | Opisyal na dokumento na nagpapatunay sa pagsilang ng tao |
| special needs | special needs | Karagdagang suportang kailangan para sa pagkatuto o kapansanan |
| IEP | IEP | Individual Education Plan — pinasadyang learning plan para sa estudyanteng may special needs |
| EAL/D | EAL/D | English as an Additional Language or Dialect — suporta para sa mga hindi native English speaker |
| TAFE | TAFE | Technical and Further Education — institusyon ng vocational training |
| apprenticeship | apprenticeship | Pagsasanay kung saan natututo ng trabaho habang nagtatrabaho |
| academic integrity | academic integrity | Katapatan sa academic work — walang pandaraya o plagiarism |
| plagiarism | plagiarism | Pag-aangkin ng gawa ng iba bilang sariling gawa |
| scholarship | scholarship | Pinansyal na award para tumulong sa gastusin sa pag-aaral |
| tuition fees | matrikula (tuition fees) | Bayad sa paaralan o unibersidad para sa edukasyon |
| HECS-HELP | HECS-HELP | Government student loan na binabayaran sa pamamagitan ng buwis kapag lumampas na sa income threshold |
| credit transfer | credit transfer | Pagkilala sa natapos na pag-aaral mula sa ibang institusyon |
| graduation | pagtatapos (graduation) | Pormal na pagtatapos ng degree o kurso |
| bullying | bullying | Paulit-ulit na agresibong pag-uugali para takutin ang isang tao |
| school welfare fund | school welfare fund | Pondo para tumulong sa mga estudyante sa gastos tulad ng uniform at supplies |
| parent-teacher meeting | parent-teacher meeting | Pagpupulong para talakayin ang progreso ng bata sa paaralan |
| exchange program | exchange program | Programa para mag-aral sa ibang bansa sa loob ng limitadong panahon |
Centrelink at serbisyong pangkomunidad 20
Tawag sa Centrelink tungkol sa JobSeeker o Family Tax Benefit, waiting period, myGov, at ang pagpapaliwanag ng NDIS sa isang pamilya.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| Centrelink | Centrelink | Ahensya ng Australian government na nagbibigay ng welfare payments |
| JobSeeker Payment | JobSeeker Payment | Welfare payment para sa mga walang trabahong aktibong naghahanap ng trabaho |
| Family Tax Benefit | Family Tax Benefit | Bayad para tumulong sa mga pamilya sa gastusin sa pagpapalaki ng mga bata |
| redundancy | redundancy | Pagkawala ng trabaho dahil hindi na kailangan ang posisyon |
| severance pay | severance pay | Bayad na ibinibigay kapag natapos ang trabaho dahil sa redundancy |
| waiting period | waiting period | Panahon bago magsimula ang payment o benepisyo |
| myGov | myGov | Online portal ng Australian government para sa mga serbisyo tulad ng Centrelink at Medicare |
| NDIS | NDIS | National Disability Insurance Scheme — sumusuporta sa mga taong may kapansanan |
| Home Care Package | Home Care Package | Government-funded aged care support na ibinibigay sa bahay |
| respite care | respite care | Pansamantalang pangangalaga para mabigyan ng pahinga ang regular na carer |
| domestic violence refuge | domestic violence refuge | Ligtas na lugar para sa mga tumatakas mula sa karahasan sa tahanan |
| emergency housing | emergency housing | Pansamantalang matutuluyan para sa mga taong may agarang pangangailangan |
| food bank | food bank | Lugar na nagbibigay ng libreng pagkain sa mga nangangailangan |
| TIS | TIS | Translating and Interpreting Service — libreng government interpreting service |
| self-exclusion | self-exclusion | Boluntaryong pagbabawal sa sarili sa mga gambling venue o app |
| Youth Allowance | Youth Allowance | Bayad para sa mga kabataang nag-aaral, nagsasanay, o naghahanap ng trabaho |
| Working with Children Check | Working with Children Check | Background check na kailangan para sa sinumang nagtatrabaho sa mga bata |
| AMEP | AMEP | Adult Migrant English Program — libreng English lessons para sa mga bagong migrant |
| SES | SES | State Emergency Service — tumutugon sa baha, bagyo, at iba pang emergency |
| carer support | carer support | Mga serbisyo at bayad para sa mga nag-aalaga ng taong may kapansanan o sakit |
Trabaho 20
Aksidente sa warehouse, WHS at PPE, unfair dismissal, superannuation na hindi naibayad, at return to work plan.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| forklift licence | forklift licence | Lisensya para magpatakbo ng forklift |
| WHS | WHS | Work Health and Safety — mga batas na nagpoprotekta sa manggagawa mula sa pinsala |
| PPE | PPE | Personal Protective Equipment — gamit sa kaligtasan tulad ng helmet at gloves |
| unfair dismissal | unfair dismissal | Pagtanggal sa trabaho nang walang valid na dahilan |
| Fair Work Commission | Fair Work Commission | Body ng Australian government na lumulutas ng workplace disputes |
| superannuation | superannuation | Sapilitang retirement savings na binabayaran ng employer sa Australia |
| TFN | TFN | Tax File Number — natatanging numero para sa buwis, inisyu ng ATO |
| redundancy | redundancy | Pagkawala ng trabaho dahil hindi na kailangan ang posisyon |
| performance review | performance review | Pormal na pagtatasa sa performance ng empleyado |
| flexible work arrangement | flexible work arrangement | Pagtatrabaho mula sa bahay, part-time, o nababagong oras |
| minimum wage | minimum wage | Pinakamababang legal na sahod na maaaring ibayad sa manggagawa |
| workers' compensation | workers' compensation | Insurance na sumasaklaw sa manggagawa na nasaktan sa trabaho |
| long service leave | long service leave | Bayad na leave para sa mga empleyadong matagal nang nagtatrabaho sa parehong employer |
| workplace bullying | workplace bullying | Paulit-ulit na agresibong pag-uugali sa empleyado sa trabaho |
| workplace discrimination | diskriminasyon sa trabaho (workplace discrimination) | Hindi patas na pakikitungo sa trabaho batay sa lahi, kasarian, edad, atbp. |
| union | unyon (union) | Organisasyon na kumakatawan sa mga karapatan ng manggagawa |
| apprentice | apprentice | Taong natututo ng isang trabaho habang nagtatrabaho |
| probation period | probation period | Trial period sa simula ng bagong trabaho |
| salary sacrifice | salary sacrifice | Arrangement para bayaran ang mga gastos mula sa pre-tax salary |
| return to work plan | return to work plan | Plano para tulungan ang injured worker na unti-unting bumalik sa trabaho |
Insurance 19
Claim pagkatapos ng banggaan, excess at premium, total loss, at ang tanong kung saklaw ba ng public liability ang nangyari.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| premium | premium | Halagang regular na binabayaran para sa insurance |
| excess | excess | Halagang binabayaran mo mismo bago saklawin ng insurance ang natitira |
| claim | claim | Request sa insurance company para sa bayad pagkatapos ng pagkawala o aksidente |
| policy | policy | Dokumento ng insurance contract |
| total loss | total loss | Kapag ang sasakyan o ari-arian ay sira nang lampas sa pag-aayos |
| no-claims bonus | no-claims bonus | Diskwento sa premium para sa hindi paggawa ng anumang claim |
| third party | third party | Ibang tao na sangkot sa aksidente o pangyayari |
| public liability | public liability | Insurance na sumasaklaw sa pinsala o pagkasira sa publiko |
| income protection | income protection | Insurance na pumapalit sa kita kapag hindi makapagtrabaho dahil sa sakit o pinsala |
| life insurance | seguro sa buhay (life insurance) | Insurance na nagbabayad sa iyong pamilya kapag namatay ka |
| CTP | CTP | Compulsory Third Party — sapilitang car insurance na sumasaklaw sa pinsala sa iba |
| agreed value | agreed value | Insurance payout ay napagkasunduang halaga nang maaga |
| market value | market value | Insurance payout batay sa kasalukuyang market price |
| contents insurance | contents insurance | Insurance na sumasaklaw sa mga gamit sa loob ng bahay |
| ambulance cover | ambulance cover | Insurance o membership para masakop ang gastos sa ambulansya |
| Medicare Levy Surcharge | Medicare Levy Surcharge | Karagdagang buwis para sa mga mataas ang kita na walang private health insurance |
| LHC loading | LHC loading | Lifetime Health Cover loading — dagdag na premium dahil sa pagkaantala ng private health insurance |
| AFCA | AFCA | Australian Financial Complaints Authority — humahawak ng mga reklamo tungkol sa insurance at banking |
| ombudsman | ombudsman | Independent na opisyal na nag-iimbestiga ng mga reklamo laban sa mga organisasyon |
Consumer at reklamo 18
Sirang appliance na ayaw i-refund, warranty at consumer guarantee, chargeback sa bangko, at reklamo sa Fair Trading.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| Australian Consumer Law | Australian Consumer Law | Federal law na nagpoprotekta sa karapatan ng consumer sa pagbili ng goods at services |
| refund | refund | Pagbabalik ng pera sa mamimili |
| warranty | warranty | Pangako na gagana ang produkto sa loob ng tiyak na panahon |
| consumer guarantee | consumer guarantee | Karapatan sa ilalim ng Australian law na ang produkto ay may katanggap-tanggap na kalidad |
| major failure | major failure | Malubhang problemang nagpapanganib sa produkto o nagpapawalang-bisa sa layunin nito |
| Fair Trading | Fair Trading | State government agency na humahawak ng mga reklamo ng consumer |
| ACCC | ACCC | Australian Competition and Consumer Commission — nagpapatupad ng consumer law sa buong bansa |
| receipt | resibo | Patunay ng pagbili |
| chargeback | chargeback | Pagbabaliktad ng credit card payment sa pamamagitan ng bangko kapag ayaw mag-refund ng nagbenta |
| cooling-off period | cooling-off period | Maikling panahon pagkatapos pumirma ng kontrata na puwede mo pang kanselahin |
| smart meter | smart meter | Digital electricity meter na nagre-record ng paggamit nang real-time |
| energy ombudsman | energy ombudsman | Independent body na nag-aayos ng disputes sa energy companies |
| food poisoning | food poisoning | Sakit dahil sa pagkain ng kontaminadong pagkain |
| lien | lien | Legal na karapatang hawakan ang ari-arian ng isang tao hanggang mabayaran ang utang |
| ABN | ABN | Australian Business Number — natatanging identifier para sa mga negosyo |
| small claims tribunal | small claims tribunal | Korte para sa maliliit na civil disputes, kadalasang nasa ilalim ng $25,000 |
| scam | panloloko (scam) | Mapanlinlang na scheme para mandaya ng pera |
| ScamWatch | ScamWatch | Australian government website na nagbibigay ng impormasyon tungkol sa mga scam |
Pabahay at renta 19
Inspection sa inuupahang bahay, bond na hindi ibinabalik, rent increase, strata, at condition report na pinagtatalunan.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| bond | bond | Security deposit na binabayaran sa simula ng rental agreement |
| condition report | condition report | Dokumento na nagre-record sa estado ng property sa simula ng lease |
| fair wear and tear | fair wear and tear | Natural na pagkasira mula sa pang-araw-araw na paggamit |
| rent increase | rent increase | Pagtaas ng halaga ng renta ng landlord |
| eviction | pagpapaalis (eviction) | Pagpilit sa umuupa na umalis sa rental property |
| lease | kontrata sa upa (lease) | Legal na kontrata sa pagitan ng landlord at tenant |
| strata | strata | Sistema ng property ownership kung saan ibinabahagi ang common areas |
| stamp duty | stamp duty | Government tax na binabayaran kapag bumili ng property |
| First Home Owner Grant | First Home Owner Grant | Government grant para tulungan ang mga first-time home buyers |
| conveyancer | conveyancer | Propesyonal na humahawak sa legal na paglipat ng property ownership |
| LMI | LMI | Lenders Mortgage Insurance — insurance na nagpoprotekta sa bangko kung humiram ka ng higit sa 80% ng halaga ng property |
| offset account | offset account | Savings account na naka-link sa mortgage para bawasan ang interest |
| public housing | public housing | Pabahay na pag-aari ng gobyerno at pinauupahan para sa mga mababa ang kita |
| rent assistance | rent assistance | Centrelink payment para tumulong sa gastos sa renta |
| NBN | NBN | National Broadband Network — pambansang internet infrastructure ng Australia |
| sublease | sublease | Pagpapaupa ng bahagi o buong property na iyong inuupahan |
| noise abatement order | noise abatement order | Legal order para bawasan o itigil ang sobrang ingay |
| right to quiet enjoyment | right to quiet enjoyment | Karapatan ng umuupa na mamuhay nang payapa nang walang labis na panghihimasok |
| termite inspection | termite inspection | Propesyonal na pagsusuri para sa termite damage bago bumili ng bahay |
Pera at bangko 20
Pagbubukas ng account, mortgage na fixed o variable, international transfer papuntang Pilipinas, at phishing na nagpanggap na bangko.
| English | Filipino | Paliwanag |
|---|---|---|
| savings account | pondong ipon (savings account) | Bank account para mag-ipon ng pera nang may interes |
| transaction account | transaction account | Pang-araw-araw na bank account para sa deposito, withdrawal, at bayad |
| interest rate | interes (interest rate) | Porsyento ng kinikita sa savings o binabayaran sa loan |
| fixed rate | fixed rate | Interest rate na hindi nagbabago sa isang takdang panahon |
| variable rate | variable rate | Interest rate na maaaring magbago sa paglipas ng panahon |
| mortgage | mortgage | Pautang para bumili ng property, gamit ang property bilang seguridad |
| deposit | deposit | Unang bayad kapag bumibili ng property, kadalasang 10-20% ng presyo |
| international transfer | international transfer | Pagpapadala ng pera sa ibang bansa |
| exchange rate | exchange rate | Halaga ng isang pera kumpara sa iba |
| phishing | phishing | Scam kung saan ang mga kriminal ay nagpapanggap na trusted na organisasyon para magnakaw ng personal info |
| two-factor authentication | two-factor authentication | Karagdagang security step kapag nag-login, tulad ng code na ipinapadala sa phone |
| tax return | tax return | Taunang ulat ng kita na ipinapasa sa tax office |
| tax refund | tax refund | Perang ibinabalik sa iyo kung sumobra ang binayarang buwis |
| capital gains tax | capital gains tax | Buwis sa tubo mula sa pagbebenta ng asset tulad ng property o shares |
| superannuation rollover | superannuation rollover | Paglilipat ng iyong super mula sa isang fund papunta sa iba |
| FHSS | FHSS | First Home Super Saver — pinapayagan ang paggamit ng super savings para bumili ng unang bahay |
| Age Pension | Age Pension | Government payment para sa mga kuwalipikadong Australian na 67 anyos pataas |
| assets test | assets test | Pagsusuri kung ang iyong assets ay nasa ilalim ng limit para makatanggap ng government payment |
| feed-in tariff | feed-in tariff | Bayad na tinatanggap mo sa pagpapadala ng sobrang solar electricity pabalik sa grid |
| financial counsellor | financial counsellor | Propesyonal na nagbibigay ng libreng payo sa pamamahala ng utang at pananalapi |
Mga madalas itanong
Libre ba ang bokabularyo sa NAATI CCL Filipino na ito?
Oo, libre at bukas ang lahat ng 214 na termino sa page na ito. Nasa libreng Starter account din ang parehong listahan bilang flashcards, kasama ang isang buong practice test at isang practice session. Walang credit card.
Dapat ko bang isalin ang Centrelink, Medicare at iba pang pangalan ng ahensiya?
Hindi, panatilihin ang pangalan sa English. Ayon sa language policy ng NAATI para sa CCL, hindi pinaparusahan ang kandidato kapag ang English na salita ay "regularly and commonly used by LOTE speakers", at "Refer to General Policies A and B" lang ang buong entry para sa Filipino, kaya ang pangkalahatang patakaran ang saklaw natin. Ang kahulugan ng pangungusap sa paligid ng pangalan ang trabaho mo.
Anong mga topic ang lumalabas sa NAATI CCL Filipino?
Pang-araw-araw na paksang pangkomunidad: health, legal, immigration, education, community o social services, employment, insurance, consumer, housing at finance. Isa-isang tumutugma rito ang sampung domain ng listahan sa itaas. Dalawang dialogue lang ang makukuha mo sa exam at hindi mo alam kung alin, kaya walang domain na ligtas laktawan.
May PDF ba ang listahan ng bokabularyo?
Meron, at libre ito: nasa English na site ang PDF ng bokabularyo. English ang paliwanag doon, pero pareho ang 214 na termino at pareho ang sampung domain.
Kailangan ko bang kabisaduhin ang eksaktong salin ng bawat termino?
Hindi, kahulugan ang minamarkahan sa CCL at tanggap ang tumpak na paraphrase. May bawas naman ang mahabang pag-aalangan bago ka makapagsalita, kaya bilis ang habol ng listahan; hindi kailangang perpekto ang salin. Hindi rin kailangang perpekto ang grammar mo.
Sapat na ba ang bokabularyo para pumasa?
Hindi, dahil buong segment ang minamarkahan, hindi hiwa-hiwalay na salita. 45 ang marka kada dialogue, 63/90 ang pasado, at hindi bababa sa 29/45 ang kailangan mo sa bawat dialogue. Nakakatulong ang listahan sa isang partikular na bagay: hindi ka na titigil sa isang termino habang tumatakbo ang segment.
Subukan ang mga salitang ito sa loob ng dialogue
Libre ang unang practice test at ang unang practice session, may AI feedback kada segment. Doon lalabas kung dumarating ba talaga ang termino sa ilalim ng oras.
Magsimula nang libreWalang credit card. Kasama ang isang buong practice test at isang practice session.