NAATI CCL Filipino Tips at Note-Taking Guide

Bakit nawawala ang detalye kahit naintindihan mo

Naiintindihan mo ang dialogue sa unang pakinig, at hindi iyon ang sinusukat. Pagkatapos ng segment, tahimik na ang recording at ikaw na ang magsasalita, mula sa memorya.

Isipin mo ang ahente ng real estate na nagpapaliwanag ng bond: apat na linggong renta, hawak ng isang state government authority, ibabalik nang buo kung walang sira, at hindi pwedeng hawakan ng landlord. Isang numero, isang kondisyon at isang hindi sa loob ng isang hininga.

Kumpiyansa ka sa dalawang wika, kaya madaling maipagpaliban ang practice, at nauuwi sa araw mismo ng exam ang unang pagkakataong marinig mo ang sarili mo habang tumatakbo ang oras. 45 ang score sa bawat dialogue, at binabawasan ito sa bawat pagkakamali sa tatlong criteria: accuracy (katumpakan), quality of language (kalidad ng wika) at quality of delivery (daloy ng pagsasalita). Mga pagkakamali sa accuracy ang omission (may nawala), addition (may nadagdag) at distortion (nabaluktot ang kahulugan); sa quality of delivery naman ang mahabang pag-aalangan. Sistema ang kulang doon: paraan ng note-taking at ugali habang tumatakbo ang oras.

Paano mag-note-taking sa NAATI CCL

Trigger ang notes, hindi transcript. Kapag isinulat mo ang lahat, mawawala ka sa pakikinig. Payo ng mga nakapagdaan na: unahin ang pakikinig, at kasyang-kasya sa isang tingin ang notes kada segment.

• Numero at yunit, eksakto kung paano narinig. "2 wk" ang dalawang linggo; "4 wk rent" ang apat na linggong renta. Lagyan ng ~ kapag "usually" o "mga" ang sabi. Sariling linya ang bawat numero: ang mahabang listahan ng halaga at petsa ang unang nagpapalito.
• Simbolo ang negatibo. Hindi mababaligtad ang "✗ nausea", pero ang "walang" na naisulat nang pabilis ay puwedeng mabasang "wala pa". Baligtad na oo at hindi ang pinakamalaking distortion na kayang gawin ng isang linya.
• Patayo ang listahan, isang linya kada aytem. Binibilang ng examiner ang mga aytem. Kung tatlo ang binanggit at dalawa lang ang nasa notes mo, alam mo agad na may kulang bago ka magsalita.
• Iwan sa English ang pangalan. Centrelink, Medicare, paracetamol, pangalan ng suburb at ng tao. Huwag isalin, at huwag paikliin nang hindi mo na makikilala mamaya.
• Mag-abbreviate, pero isang sistema lang. Isang set ng simbolo sa bawat practice: ✓ para sa oo, ✗ para sa hindi, → para sa kondisyon, @ para sa "kapag" o "sa", at pinaikling salita gaya ng wk, govt, appt. Huwag gamitin ang pataas na arrow para sa "lumalala": numero ang ibig sabihin niyon mamaya.
• Isulat sa alinmang wikang mas mabilis ang kamay mo. May mga Pinoy taker na nagno-notes sa English kahit Filipino ang isasagot, dahil mas maikli ang mga salita.
• Markahan ang direksyon sa itaas ng bloke. Sa intro pa lang, alamin kung sino ang nasa English at sino ang nasa Filipino, tapos lagyan ng EN→FIL o FIL→EN ang bawat segment. May mga taker na nalilito kung anong wika ang isasagot.

Bago mo gawing ugali ang sistemang ito ng notes, tingnan sa naati.com.au kung ano ang pinapayagan sa mesa mo habang tumatakbo ang exam. Doon lumalabas ang kasalukuyang tuntunin, at nagbabago ito.

Sample notes sa totoong dialogue

Mas malinaw ang "isulat ang mahalaga" kapag nakita mo ang notes sa tabi ng isang aktwal na segment. Ang narinig, ang notes, at kung bakit ganoon isinulat.

Ahente ng real estate at aplikanteng kararating lang sa Australia, ika-7 segment ng dialogue. Ipinapaliwanag ng ahente kung ano ang bond. Basahin muna ang narinig at isipin kung paano mo ito i-no-notes, saka tingnan ang sample notes at ang paliwanag sa tabi nito. Tatlo ang bantayan: ang numero, ang kondisyon at ang hindi sa dulo.

bond = ~4 wk rent
held: state govt
✗ landlord
back full @ move-out
 → if ✗ damage

Limang maiikling linya ang nasa papel, at walang buong salita maliban sa bond, rent at landlord. Kapag nasa notes ang numero (~4 wk), kung sino ang may hawak, ang ✗ sa landlord at ang kondisyon (→ if ✗ damage), kaya mong ibigay ang buong segment kahit hindi mo tinandaan ang bawat salita. Ang hindi sa dulo ang pinakamadaling mabaligtad kapag tinatakbo ka ng oras, kaya may sariling linya ito. Hugis lang ng sinabi ang notes; sa bibig mo pa rin nabubuo ang salin.

Rehistro at ayos ng pangungusap sa Filipino

Dalawang desisyon ang ginagawa mo sa bawat segment na papuntang Filipino, at pareho silang mabilis kapag napagpasyahan mo na bago ang exam.

Rehistro. Iisa ang "you" sa English; sa Filipino pumipili ka ng "ikaw" o ng "kayo" na may "po". Sa consult sa GP at sa tawag sa Centrelink, natural ang magalang na anyo kapag staff ang kausap ng kliyente. Pero huwag magdagdag ng "po" sa boses ng umuupang nagrereklamo kung wala iyon sa orihinal: binabago nito ang tono ng nagsasalita. Pinapayuhan ng NAATI na itugma ang pormalidad sa nagsasalita, at nasa quality of language (kalidad ng wika) ang bawas kapag hindi angkop ang antas.

Ayos ng pangungusap. Predicate muna ang Filipino, may ang, ng at sa na markers, at may focus ang pandiwa. Ganito lumalabas ang "The agent will refund your bond within ten business days if there is no damage": "Ibabalik ng ahente ang bond mo sa loob ng sampung business day kung walang sira." Kapag ini-mirror mo ang ayos ng English, sunud-sunod na ay ang lumalabas at nauubusan ka ng hininga. I-restructure habang nakikinig pa lang: sino, ano ang ginawa, kanino, kailan.

Loanword, numero at ang language policy ng NAATI

May sagot ang inilathalang language policy ng NAATI para sa CCL sa dalawang alalahanin dito. Hindi pinaparusahan ang kandidato "where the English word is regularly and commonly used by LOTE speakers", at alam ng examiner panel ang panrehiyong pagkakaiba sa loob ng isang wika. Walang hiwalay na entry ang Filipino doon: "Refer to General Policies A and B".

Sa praktika, hindi mo kailangang mag-imbento ng malalim na katumbas ng appointment o bank account. Nasa ugali ang panganib: kapag mas mabilis abutin ang English, buong pangungusap ang nadadala mo roon ("i-check ko yung eligibility mo for the payment") kahit may natural na Filipino. Abutin muna ang Filipino.

Kung Bisaya, Ilocano o Hiligaynon ang unang wika mo. Filipino lang ang nakalistang wika ng NAATI para sa CCL, at may mga taker na nag-ulat sa forum na mas mahirap ito sa kanila at pumasa pa rin sila. Sa parehong policy page: alam ng examiner panel ang panrehiyong pagkakaiba sa loob ng isang wika at may allowance sila rito sa pagmamarka. Hiwalay na wika naman ang Cebuano at Ilocano, kaya payo ito at hindi tuntunin ng NAATI: manatili sa malinaw at simpleng Filipino na maiintindihan kahit saang rehiyon.

Numero. Pumili ng default bago ang exam: katutubo, Espanyol o English, tapos manatili roon. Ang paghahalo ang nagpapabagal sa gitna ng listahan ng halaga at petsa. May ilang wika sa parehong policy page na may sariling tuntunin sa numero; wala nito ang Filipino, kaya ang pangkalahatang patakaran pa rin ang saklaw natin at ang kumpleto at tamang halaga ang binibilang. Sa notes, isulat ang numero kung paano mo ito narinig, at tingnan ito bago ka magsalita.

Ano ang gagawin kapag na-blangko ka

Tapusin ang segment. Kapag nawala ang isang detalye sa gitna, huwag kang babalik sa umpisa: nauubos ang oras at lumalaki ang pag-aalangan, at may bawas sa quality of delivery (daloy ng pagsasalita) ang mahabang pag-aalangan. Isang bawas sa accuracy ang nalimutang detalye.

Huwag ka ring magpaliwanag. Kapag nagdagdag ka ng konteksto na wala sa orihinal, tulad ng "ibig sabihin po niyan, kailangan ninyong pumunta sa Centrelink", addition iyon kahit tama ka.

Kung mali ang nasabi mo at napansin mo agad, itama nang maikli at tumuloy. Ang paulit-ulit na pagbabalik sa parehong pangungusap ang nakakaubos ng daloy.

Ayon sa NAATI, isang repeat kada dialogue ang pinapayagan nang walang bawas, at may bawas sa accuracy ang mga susunod. Tama ang "isang libreng repeat" na kumakalat sa mga Pinoy forum, pero mag-practice na parang wala: itabi ito para sa numero o pangalang nalampasan.

Pisikal ang kaba, kaya pisikal din ang tugon: malalim na hinga bago ka magsalita, at malakas ang unang tatlong salita. Ang inaalis ng practice ay ang pagiging bago ng lahat sa araw ng exam.

Review plan sa apat hanggang anim na linggo

Walang inilathalang bilang ng oras ang NAATI, at walang planong makakapangako ng 63 sa 90. Hugis ang maibibigay ng plano: kung ano ang unahin at kailan ka magsisimulang mag-time ng sarili mo.

1. Linggo 1, baseline. Kumuha ng isang buong mock test bago mag-review ng kahit ano. Doon lalabas ang totoong listahan: numero ba ang nalalaglag mo, negatibo, o ang huling pangungusap ng mahabang segment. Iyan ang syllabus mo.
2. Linggo 2, vocabulary kada domain, sabihin nang malakas. Sampung domain ang saklaw ng NAATI CCL, mula health at legal hanggang housing at finance. Dalawa kada linggo, simula sa health at sa mga serbisyo ng gobyerno. Ang listahang binabasa sa isip ay hindi lumalabas sa bibig.
3. Linggo 3, hiwalay na note-taking. Isang dialogue, dalawang beses. Unang takbo: notes lang, walang salita. Ikalawa: i-interpret mula sa notes nang hindi na pinapakinggan ulit.
4. Linggo 4, buong takbo nang naka-timer. Dalawang dialogue nang magkasunod, walang pause, walang balikan, naka-record. Pakinggan ang recording kinabukasan: mas malinaw ang tainga mo kapag lumamig na.
5. Linggo 5 hanggang 6, kung meron ka. Ulitin ang mga domain na pinakamahina sa baseline mo, at gawin ang huling dalawang mock test sa parehong oras ng araw kung kailan naka-book ang exam mo.
6. Huling dalawang araw, bawasan. Vocabulary review at tulog. Walang bagong materyal, walang bagong reviewer.

Bago ka maghanap ng "aktwal na dialogue": umuulit ang domain, pero bago ang script. Sabi mismo ng mga nakapasa, hindi pareho ang sample at ang lumabas sa kanila.

Paano gamitin ang practice video sa YouTube

Libre at walang login ang mga practice video sa YouTube. Buong dialogue ang bawat video, may countdown pagkatapos ng bawat segment, kaya kailangan mong magsalita habang tumatakbo ito. Huwag i-pause: kapag nasanay kang huminto para magsulat, hihinto rin ang kamay mo sa araw ng exam. Gamitin ang parehong video nang tatlong beses: una, walang notes; ikalawa, may notes; ikatlo, naka-record para marinig mo ang sarili mo.

Practice dialogue sa Filipino

Pinakabagong practice video

• Ago 2026Filipino NAATI CCL Practice: Centrelink — Payment Application
• Hul 2026Filipino NAATI CCL Practice: GP Visit — Persistent Headaches
• Hun 2026Filipino NAATI CCL Practice: Superannuation — Rollover Enquiry
• May 2026Filipino NAATI CCL Practice: Employment Support — Job Search

Panoorin sa YouTube NAATI CCL Preparation (English)

May English na playlist din tungkol sa format, note-taking at vocabulary, mapapakinggan habang nagluluto o nasa daan. Isang tuntunin sa lahat: magsalita nang malakas. Hindi practice ang panonood nang tahimik.

Setup sa araw ng exam

Online only ang CCL ayon sa NAATI, remote at may proctor, kaya ang kwarto mo ang exam room. Ihanda mo ito nang maaga.

• Laptop o computer na may camera, microphone at speakers. Walang headset, headphones o earphones habang nasa exam, kaya mag-practice ka nang walang earphones mula ngayon: ibang-iba ang pakinig mo sa boses mo kapag nasa speaker.
• Telepono o tablet bilang pangalawang camera. Maghanap ng patungan nito at i-charge bago ang oras.
• Internet na hindi bababa sa 10 Mbps download at 1.5 Mbps upload. Subukan mo ang bilis sa mismong oras ng araw na naka-book ang exam mo, hindi sa madaling araw.
• Tahimik na kwarto sa buong haba ng exam. Sabihin sa mga kasama sa bahay ang oras, at piliin ang pinakatahimik na oras ng araw.
• Ang papel at panulat para sa notes at ang ID mo: wala ang mga ito sa listahan ng kagamitan sa itaas, kaya i-check sa naati.com.au kung ano ang hinihingi at pinapayagan sa araw ng exam.

Kung nagbago ang schedule mo, libre ang reschedule hanggang walong araw bago ang exam, at may 75% refund kung magkansela ka nang hindi bababa sa isang oras bago ang start time.